Türkiye’nin farklı bölgelerinde meyve üreticileri, yükselen girdi maliyetleri ve ürün fiyatlarındaki düşüş nedeniyle zor bir dönemden geçiyor. İncir, zeytin, elma ve üzüm üretiminde yaşanan gelişmeler, çiftçilerin emeğinin karşılığını alıp alamadığı tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Metin Külünk’ün paylaştığı değerlendirmelerde de üreticilerin yalnızca fiyat düşüşleriyle değil, ürünlerini pazarlama, ihracat imkânlarına ulaşma ve ödemelerini zamanında alma gibi sorunlarla karşılaştığına işaret edildi.
İncir ve zeytinde fiyat gerilemesi
Aydın’da birinci sınıf incirin geçen yıl serbest piyasada 350-400 TL aralığında alıcı bulduğu, bu yıl ise fiyatların 200-250 TL seviyelerine gerilediği aktarılıyor. TARİŞ’in 2026 yılı incir alım fiyatlarını 6 Ekim’de açıklaması da üreticilerin gündemindeki konular arasında yer aldı.
Zeytin üretiminde de benzer bir tablo gündeme geldi. Akhisar bölgesinde paylaşılan fiyatlara göre duble zeytin geçen sezon kilogram başına 90 TL seviyesindeyken yeni sezonun ilk fiyatlarında 60 TL’ye geriledi. Bir numara zeytinde 80 TL’den 50 TL’ye, yağlık zeytinde ise 50 TL’den 10 TL’ye düşüş bildirildi.
Mazot, işçilik ve hasat giderlerinin yükselmesi, fiyatlardaki gerilemeyle birlikte üreticilerin üzerindeki ekonomik baskıyı artırıyor.
Elma ve üzüm üreticileri de sıkıntılı
Çanakkale ve çevresinde elma fiyatlarının eylül ayında yaklaşık 30 TL seviyesindeyken ekim başında 10-15 TL aralığına kadar gerilediği belirtiliyor. Meyve suyu sanayisinin bazı alımları kilogram başına 4-5 TL’den yaptığı aktarılırken, üretim maliyetinin 8-10 TL seviyesinde hesaplanması çiftçinin kazancına ilişkin soru işaretlerini artırıyor.
Manisa ve Alaşehir’de üzüm üreticilerinin de artan maliyetler ve ihracat imkânlarındaki daralmayla mücadele ettiği ifade ediliyor. Paylaşılan bir örnekte, 24 dönümlük bağda ilaç ve gübre giderlerinin 2025’te 160 bin TL’den 2026’da 470 bin TL’ye yükseldiği, üzümün kilogram fiyatının ise 100 TL’den 60 TL’ye gerilediği kaydediliyor.
Rusya pazarına yönelik ihracatın gerçekleşmemesi de üreticilerin dile getirdiği sorunlar arasında bulunuyor.
Külünk’ten piyasa süreçleri için inceleme çağrısı
Üreticilerin yaşadığı sorunlara ilişkin değerlendirmesinde Metin Külünk, fiyat hareketleri ve piyasadaki gelişmelerin dikkatle incelenmesi gerektiğini belirtti. Külünk, sonuçların bazı gelişmelerin arkasında bir operasyon olup olmadığı sorusunu gündeme getirdiğini savundu.
Külünk’ün mesajında, “Burada mutlaka bir operasyon var” sorusunu sorduracak gelişmeler yaşandığına ilişkin ifadeler yer aldı. Ancak bu sözler bir iddia ve sorgulama niteliği taşıyor; söz konusu iddiayı doğrulayan somut bulgular haberde ortaya konulmuyor.
Çiftçinin beklentisi emeğinin karşılığını almak
Üreticilerin beklentisinin ayrıcalık değil, üretimi sürdürebilecekleri ve emeklerinin karşılığını alabilecekleri koşullar olduğu vurgulanıyor. Fiyatların nasıl oluştuğu, ürünlerin hangi şartlarda alındığı, ihracat uygulamaları ve denetim süreçlerinin şeffaf biçimde incelenmesi çağrısı öne çıkıyor.
Üreticilerin yaşadığı sorunların nedenlerinin netleşmesi için piyasa verilerinin, ihracat kayıtlarının, alım süreçlerinin ve denetim sonuçlarının birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.
#bursa #bursahaber
