Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan ortak savunma anlaşmasının onay sürecinde yeni aşamaya geçildi. 7 Ağustos'ta Mekke'de imzalanan anlaşmanın onaylanmasını uygun bulan kanun, Resmi Gazete'de yayımlandı.
Cumhurbaşkanı tarafından uygulanması takip edilecek düzenleme, üç ülkenin savunma ve güvenlik alanındaki ilişkilerini daha kapsamlı bir zemine taşımayı hedefliyor.
Mekke Anlaşması ile savunma sanayiinden askeri eğitime, istihbarat paylaşımından terörle mücadeleye kadar birçok başlıkta ortak çalışmalar yürütülmesi planlanıyor.
Savunma sanayinde ortak üretim ve teknoloji paylaşımı
Anlaşmanın önemli başlıklarından birini savunma sanayii alanındaki iş birliği oluşturuyor. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın savunma sanayii kuruluşları arasında teknoloji transferi, ortak araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütülmesi öngörülüyor.
Taraflar, yeni savunma teknolojilerinin birlikte geliştirilmesini ve ortak üretim projelerinin hayata geçirilmesini destekleyecek. Ayrıca savunma inovasyonunun teşvik edilmesi ve askeri sanayi alanında uzman insan kaynağının yetiştirilmesi için çalışmalar yapılacak.
Üç ülke, savunma araştırmaları ve teknolojik gelişmeler konusunda sahip oldukları bilgi birikimini de paylaşacak.
Ortak askeri tatbikatlar ve personel değişimi yapılacak
Mekke Anlaşması, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan silahlı kuvvetleri arasındaki koordinasyonun artırılmasını da kapsıyor.
Bu çerçevede askeri personel değişim programları düzenlenebilecek. Ortak eğitim faaliyetleri ve askeri tatbikatlarla üç ülkenin orduları arasındaki koordinasyonun geliştirilmesi amaçlanıyor.
İstihbarat paylaşımı ve terörle mücadele güçlendirilecek
Üç ülke, terörizmin farklı biçimleriyle mücadelede ortak hareket etme kapasitesini artıracak. Bölgesel ve uluslararası güvenliği tehdit eden unsurlara karşı operasyonel iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Taraflar, güvenlik alanındaki gelişmeleri düzenli olarak değerlendirecek. Ulusal güvenliklerini ve ortak çıkarlarını korumak amacıyla tek taraflı veya müşterek tedbirler alabilecek.
Anlaşmada istihbarat paylaşımına da özel bir yer ayrıldı. Bilgi alışverişi, gizlilik ve güvenlik kurallarına uygun kanallar üzerinden gerçekleştirilecek.
Savaş ve olağanüstü durumlarda askeri lojistik destek
Anlaşma, üç ülke arasındaki askeri lojistik desteğin kapsamını da genişletiyor.
Barış, savaş veya olağanüstü koşullarda taraflar birbirlerine silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve askeri teçhizat sağlayabilecek. Böylece savunma alanındaki ihtiyaçların karşılanmasında ülkeler arasındaki dayanışmanın artırılması amaçlanıyor.
Üç ülkenin bakanları ve genelkurmay başkanları aynı komitede buluşacak
Mekke Anlaşması'nın uygulanmasını takip etmek ve ortak çalışmalara yön vermek amacıyla Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak.
Komitede Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları yer alacak. Toplantıların yılda iki kez yapılması planlanıyor. Liderlerin gerekli görmesi halinde yılda bir kez de bir araya gelinebilecek.
Anlaşmanın uygulanmasında yaşanabilecek sorunlar komite tarafından değerlendirilecek. İhtiyaç halinde belirli konularda çalışma yürütmek üzere alt komiteler oluşturulabilecek.
Komiteye destek sağlamak amacıyla Suudi Arabistan'da bir sekretarya kurulacak. Genel sekreterlik görevi üç ülke arasında dönüşümlü olarak yürütülecek ve görevlendirmeler üç yıllık dönemler için yapılacak. İlk genel sekreterin Pakistan vatandaşı olması kararlaştırıldı.
Mekke Anlaşması'ndan ayrılmak için 10 yıl şartı
Anlaşmanın yürürlük süresi konusunda da belirli kurallar getirildi. Mekke Anlaşması süresiz olarak yürürlükte kalacak.
Taraflardan herhangi biri, anlaşmanın yürürlüğe girmesinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra ayrılma hakkını kullanabilecek. Bunun için diğer ülkelere diplomatik kanallar üzerinden en az üç ay önceden yazılı bildirim yapılması gerekecek.
Ülkelerden birinin anlaşmadan çekilmesi, daha önce kararlaştırılmış ve devam eden ortak projeleri sona erdirmeyecek. Gizli bilgi ve belgelerin korunmasına ilişkin yükümlülükler de anlaşma sona erdikten sonra geçerliliğini koruyacak.
Düzenleme ayrıca Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın bölgesel ve uluslararası kuruluşlarda ortak hareket etme kapasitesinin geliştirilmesini hedefliyor. Üç ülkenin onay vermesi şartıyla başka devletlerin de anlaşmaya katılabilmesine imkân tanınıyor.
#MekkeAnlaşması #Türkiye #Pakistan #SuudiArabistan #SavunmaSanayii
