Türkiye’de yatırım fonlarında yaşanan gelişmeler, şirketlerin borçlanma yoluyla kaynak sağladığı tahvil piyasasında da endişeleri artırdı. Bloomberg’in haberine göre yatırım fonlarının toplam portföy değeri yaklaşık 1,5 trilyon lira, diğer bir ifadeyle 30,3 milyar dolar azaldı. Fonlardaki bu daralma, yatırım kararlarından şirketlerin finansman olanaklarına kadar uzanabilecek yeni riskleri gündeme getirdi.
Tera Portföy Yönetimi ve Pusula Portföy Yönetimi’nin yatırımcılara yönelik geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirememesinin ardından başlayan süreçte, fonlardan para çıkışları ve varlıkların nakde çevrilmesi konusu öne çıktı. Kaynakların azalması, fon yöneticilerinin yeni yatırımlara ayırabileceği tutarları da sınırlandırabiliyor.
1 trilyon lirayı aşan tahvil piyasasında endişe
Türkiye’de Türk lirası cinsinden şirket tahvili piyasası son 10 yılda yaklaşık 14 kat büyüdü. Eylül ayı sonu itibarıyla 1 trilyon lirayı aşan piyasada yatırım fonlarının, dolaşımdaki şirket tahvillerinin yaklaşık üçte birini elinde bulundurduğu belirtiliyor.
Fon yatırımcılarının paralarını geri çekmek istemesi durumunda yöneticiler, ödeme taleplerini karşılamak için portföylerindeki varlıkları satmak zorunda kalabiliyor. Ancak şirket tahvillerinin alıcı sayısının sınırlı olması, bu varlıkların kısa sürede nakde çevrilmesini güçleştirebiliyor. Bu durum, fonların yeni tahvil alımlarında daha temkinli hareket etmesine ve şirketlerin borçlanma yoluyla kaynak bulmasının zorlaşmasına neden olabiliyor.
35 milyar liralık tahvil için ödeme riski
Krizle bağlantılı kuruluşlar tarafından ihraç edilen yaklaşık 35 milyar liralık şirket tahvilinin piyasada bulunduğu aktarılıyor. Bu tahvilleri portföylerinde taşıyan fonlar açısından en önemli risklerden biri, ihraççı şirketlerin anapara ve faiz ödemelerini zamanında yapamaması.
Olası ödeme sorunları, ilgili tahvillerin değerini ve bu varlıkları elinde tutan fonların mali durumunu etkileyebilir. Böyle bir gelişme, fonların yatırımcılarına yönelik geri ödeme süreçleri üzerinde de baskı oluşturabilir.
Tera Yatırım Bankası’nın 6,05 milyar liralık ödemesi gündemde
Tahvil piyasasındaki endişeleri artıran gelişmelerden biri de Tera Yatırım Bankası’nın ödeme yükümlülükleriyle ilgili oldu. Bloomberg’in haberinde, bankanın 5 Ekim’de toplam 6,05 milyar liralık anapara ve kupon ödemesini gerçekleştiremediği belirtildi.
Öte yandan Tera Yatırım Menkul’ün toplam 69 milyar liralık borçlanma aracı ihracı ve sermaye artırımı başvurularının, mevcut piyasa koşulları ve belirsizlikler gerekçe gösterilerek kaldırıldığı aktarıldı. Bu gelişme, finansman koşullarındaki sıkılaşmanın yalnızca mevcut borçlar açısından değil, yeni kaynak arayışları bakımından da önem taşıdığını ortaya koydu.
Fonlarda 334 milyar liralık likidite riski
Haberde yer verilen verilere göre, son bir ayda tasfiye edilen çok sayıda fonda likiditesi sınırlı varlıkların portföylerdeki payı yüzde 58,6’ya ulaştı. Bu varlıkların toplam büyüklüğünün yaklaşık 334 milyar lira olduğu ifade edildi.
Likiditesi düşük varlıkların yüksek oranda bulunması, yatırımcıların yoğun şekilde para çekmek istediği dönemlerde fonların ödeme yapabilmesini zorlaştırabiliyor. Varlıkların hızlı şekilde satılamaması, fonların nakit ihtiyacını karşılamasında ek baskı yaratabiliyor.
Küçük ve orta ölçekli şirketler daha fazla etkilenebilir
Fon krizinin şirketler üzerindeki etkisinin aynı düzeyde olması beklenmiyor. Turkcell ve Akbank gibi büyük şirketler farklı borçlanma kanallarından finansman sağlamayı sürdürebilirken, daha sınırlı kaynaklara erişebilen küçük ve orta ölçekli şirketlerin yatırımcı bulmakta zorlanabileceği değerlendiriliyor.
Fon yöneticilerinin riskli gördükleri tahvillere yönelik talebi azaltması, bu şirketlerin borçlanma maliyetlerini yükseltebilir. Şirket tahvili piyasasında gelişmiş bir piyasa yapıcılık ve düzenli geri alım mekanizmasının bulunmaması da yoğun satış dönemlerinde likidite sorunlarını ağırlaştırabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
Fonlardan para çıkışlarının devam etmesi halinde, yaşanan gelişmelerin etkisi yalnızca yatırımcıların portföyleriyle sınırlı kalmayabilir. Şirketlerin yeni finansman bulma olanakları, borçlanma maliyetleri ve yatırım kararları da süreçten etkilenebilir.
#FonKrizi #YatırımFonları #TeraYatırım #Ekonomi #ŞirketTahvilleri
