Milyonlarca kişinin hayatını etkileyen ve uzun yıllar süren mücadelenin ardından yasalaşan EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesine ilişkin tartışmalar, üzerinden geçen zamana rağmen sönmüyor. Sürecin başından itibaren yapılan açıklamalar ve gelinen son nokta, yeni bir değerlendirmeyi zorunlu kılıyor.
Süreç Nasıl İşlemişti?
EYT düzenlemesi gündeme geldiğinde, en baştan itibaren 1999 öncesi şartlarla çıkacağı ifade edilmişti. Yasa meclise sevk edilmeden hemen önce, masada birkaç farklı formülün bulunduğu ve bunların Sayın Cumhurbaşkanına sunulduğu biliniyor. Bu formüller arasında en çok dikkat çekeni, yaş şartının tamamen kaldırılması ancak prim gün şartının eski kurallarla devam etmesiydi. Nihayetinde bu formül kabul edilerek süreç ilerledi.
Ancak yasa meclise sevk edildiği dönemde yaşanan gelişmeler beklentileri değiştirdi. Bakanlığın döneme ilişkin açıklamaları doğrultusunda 5,000 gün beklentisiyle hareket eden pek çok sigortalı, özellikle kadın çalışanlar borçlanmalar yapmış ve yasanın 99 öncesi tam şartlarla çıkması için büyük bir mücadele vermişti. Fakat yasa mevcut çerçevesiyle yasalaştı.
"EYT defteri kapandı"
Aradan geçen üç yıllık süre zarfında EYT konusunun hukuki ve yapısal olarak kapandığını belirten uzmanlar, 5,000 günle emeklilik beklentisinin artık karşılığının kalmadığını ifade ediyor.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan çalışma hayatı danışmanları, bu süreçte kalan eksik primlerin tamamlanması için yeterli zaman geçtiğini, ancak hâlâ 5,000 gün talebinde ısrarcı olunmasının gerçekçi bir zeminden uzaklaştığını belirtiyor.
"Türkiye'de vasıfsız işsizlik sorunu yoktur"
İş bulamadıkları için prim ödeyemediklerini öne süren kesimlerin mazeretlerinin kabul edilemeyeceğini savunan uzmanlar, çalışma hayatının içinden şu çarpıcı örneği paylaşıyor: "Evime temizliğe gelen 53 yaşında bir kadın çalışan, ayda 22 gün çalışarak ciddi bir gelir elde ediyor. Kendisine sorduğumuzda, gelen taleplere yetişemediğini, hatta kendi isteğe bağlı primini de bu kazançla rahatlıkla ödediğini belirtiyor. Türkiye'de bugün 'iş bulamıyorum, prim ödeyemiyorum' söylemi gerçeği yansıtmıyor; aksine sahada çok ciddi bir iş gücü talebi var."
Uzmanlar, hak arama hürriyetine saygı duyulmakla birlikte, geride kalan üç yılda eksik primlerini tamamlayanların emeklilik hakkına kavuştuğunu hatırlatıyor. Hâlâ çalışmamayı tercih edip 5,000 gün şartında ısrar edenlerin ise bu taleplerinin artık ekonomik ve yasal gerçeklikle bağdaşmadığı vurgulanıyor.
#eyt #emeklilikteyaşatakılanlar #çalışmahayatı
