Dünya Sağlık Örgütü Kimin Örgütü?

Son dönemde yaşanılan pandemi sonrası Dünya Sağlık Örgütü’nün tutumu, fonksiyonu ve faaliyetleri tartışma konusu oluyor. Birleşmiş Milletler nezdinde 1948'de kurulan Dünya Sağlık Örgütüne, yeni tip koronavirüs pandemisi nedeniyle duyulan güven sarsılırken, örgüt tarihinin en zor döneminden geçiyor.

27 Haziran 2020 Cumartesi 15:10
Dünya Sağlık Örgütü Kimin Örgütü?

Toplum sağlığıyla ilgili uluslararası çalışmalar yapan DSÖ, yaklaşık 7,7 milyarlık dünya nüfusunun sağlık alanında güvenebileceği tek uluslararası sağlık platformu konumunda bulunuyor. İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana insanlığın tanık olduğu en büyük sağlık krizine neden olan Kovid-19 pandemisi, DSÖ'yü adeta hedef tahtası haline getirdi.

Tüm dünyayı saran pandemi korkusu, insan doğası gereği bir suçlu arayışını da beraberinde getirdi ve gözler DSÖ ile virüsün ortaya çıktığı Çin'e çevrildi. DSÖ, "Çin'in salgındaki rolünü gizlemek, hatta teşvik etmek, Çin'in piyonu olmak, küresel acil durum ve pandemi ilan edilmesinde geç davranmak, ülkelere defalarca 'Çin ile sınırlarınızı kapatmayın' çağrısı yaparak salgının küresel boyutta hızla yayılmasında büyük pay sahibi olmakla" suçlanıyor. ABD Başkanı Donald Trump, günlerdir Çin'in yanı sıra DSÖ'yü de hedef alıyor. Trump, suçlamalarla da kalmadı, ülkesinin örgüte sağladığı fonları durdurma talimatı verdi.

Ghebreyesus 4 yıl önce coşkulu
kutlamalarla göreve gelmişti

Merkezi İsviçre'nin Cenevre kentinde bulunan ve 7 Nisan 1948'de kurulan DSÖ'nün dünya genelinde 150 ofisi, 7 bin civarında çalışanı bulunuyor. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 23 Mayıs 2017'de 5 yıllığına seçilerek, 1 Temmuz'da göreve başladı. İngiliz rakibi David Nabarro'yu açık ara geride bırakarak Ghebreyesus'un kazandığı seçimde, BM Cenevre Ofisi coşkulu kutlamalara sahne oldu.

Bazı uluslararası gazeteciler, "çiçeği burnundaki" DSÖ Genel Direktörü için o dönem "Bill Gates'in adamı" yakıştırmasında bulundu. Ghebreyesus, DSÖ kariyerinden önce 2005-2012 yıllarında Etiyopya'da Sağlık Bakanlığı, ardından 2012-2016 yıllarında da Dışişleri Bakanlığı yaptı.

ABD'nin DSÖ bütçesine katkısı ne kadar?

 DSÖ'nün 194 üye ülkesi ve gönüllü kuruluşlar, örgüt bütçesini, "vergilendirilmiş katkılar" ve "gönüllü katkılar" olmak üzere iki şekilde sağlıyor. Üye ülkeler, nüfus ve ekonomik büyüklüklerine göre, DSÖ'ye yıllık üyelik ücreti ödüyor. Bu ücretler, örgütün bütçesinin yaklaşık yüzde 17'sine karşılık geliyor. Örgütün 2 yıllık hazırlanan bütçe takviminde 2020-2021 bütçesi, önceki döneme göre yüzde 9 artışla yaklaşık 4,5 milyar dolar olarak belirlendi.

ABD, DSÖ'nün yıllık bütçesinin yaklaşık yüzde 14,67'sini fonluyor ve yıllık yardımları 412 milyon dolar civarında gerçekleşiyor. ABD'nin bu belirlenmiş katkısı yıllık 118 milyon doların üzerinde iken geriye kalan yaklaşık 300 milyon dolar ise DSÖ'ye sağladığı gönüllü katkıdan oluşuyor.

Parayı verenin söz geçiyor

Birçoğu Bill&Melinda Gates vakfı, Rotary’ler vs. gibi DSÖ’ye büyük çapta bağış yapan gruplarla halihazırda geniş bir işbirliği yürütüyor. Mesela GSK, hem GAVI hem de Gates Vakfı ile birlikte aşı teknolojilerinin gelişimi konusunda 2013’ten beri sıkı bir dayanışma içerisinde. Gates Vakfı dışında GAVI adlı kuruluş da içerisinde ilaç firmalarından pek çok güçlü oyuncuyu bulunduran bir “aşı ittifakı.” Hem teknoloji aktarımı hem para bağışı konusunda son derece ileri düzey bir işbirliği yürütmekte, bu dev ilaç firmaları ve uluslararası sözde “insanî yardım” kuruluşları. Dolayısıyla yukarıdaki tabloda Gates Vakfı gibilerine hususi olarak dikkat etmek gerekiyor.

Örgütün bir numaralı finansörü Bill Gates olabilir

Örgütün en büyük finansörü durumundaki ABD, 2018-2019 bütçe dönemi için 2019 sonunda 800 milyon dolardan fazla katkı sağladı. ABD'yi, Bill & Melinda Gates Vakfı, İngiltere ve Almanya takip etti. Eleştirilerin hedefindeki Çin ise 43 milyon dolara tekabül eden yüzde 0,21'lik katkıyla, finansörler arasında 49. sırada yer alıyor. Bu miktarın yaklaşık 38 milyon doları ise zorunlu ödemelerden oluşuyor. ABD'nin maddi yardımları durdurması durumunda DSÖ'nün bir numaralı finansörünün Bill Gates olması bekleniyor.

DSÖ, Trump'ı Kovid-19'u "politize etmekle" suçluyor

ABD yönetiminin hedef tahtası haline gelen DSÖ Genel Direktörü Ghebreyesus, Trump'ın "ağır" ve "bitmeyen" suçlamalarına karşı "itidalli" ve "temkinli" bir dil kullanıyor. Ghebreyesus, Trump'ın iddialarına somut yanıt vermek yerine pandeminin politize edilmemesi gerektiğini vurguluyor.

Trump: DSÖ Çin’in piyonu

ABD Başkanı Donald Trump, Dünya Sağlık Örgütü’ne yönelik sert eleştirilerine devam ediyor. Trump son olarak örgütü Çin’in piyonu olmakla suçladı Trump, yeni tip koronavirüs (Covid-19) ile Mücadele Görev Gücü'nün Beyaz Saray'da düzenlediği günlük basın toplantısında bir konuşma yaptı. Trump, Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) sağladıkları fonları durdurduklarını anımsatarak, DSÖ'nün salgın konusundaki muhtemel "ihmal ve örtbaslarını" da incelediklerini belirtti.

Trump, "Neler olduğunu anlamamız uzun zaman aldı. Ancak, DSÖ'nün (Çin'de) neler olduğunu bildiğine dair içimde bir his var. DSÖ, ülkelerin sınırlarını virüse karşı korumakta başarısız oldu. Bu büyük bir hataydı. Belki de bir hata değildi ve DSÖ birçok şeyi biliyordu" ifadesini kullandı.

Anahtar Kelimeler:
DsöSağlık
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner10

banner9